De Multiplexing-paradox: Wat gebeurt er als AI de gebruiker van uw ERP-systeem wordt?

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op Linkedin en is geschreven door Berny Düring, Microsoft MVP en Partner Technology Strategist bij Companial. We delen dit artikel hier, omdat het een veelgestelde vraag helder en praktisch wordt beantwoordt.

Al tientallen jaren is de manier waarop ERP-software wordt gelicentieerd relatief eenvoudig: medewerkers loggen in op het systeem, voeren transacties uit en gebruiken daarvoor een licentie. Maar met de opkomst van AI-assistenten en AI-agents staat dat model onder druk. Steeds vaker verloopt de interactie niet meer rechtstreeks tussen medewerker en ERP-systeem, maar via AI:

1. Een medewerker stelt een vraag aan AI.
2. De AI verwerkt de opdracht.
3. De AI voert de actie uit in het ERP-systeem.
4. Het ERP-systeem ziet de medewerker niet meer direct.

Dit roept een interessante vraag op: Wie gebruikt het ERP-systeem eigenlijk? De medewerker, de AI-agent of allebei?

Van schermen naar gesprekken

Traditioneel werken gebruikers via schermen, menu’s en formulieren in een ERP-oplossing zoals Microsoft Dynamics 365 Business Central. In de toekomst kan dat er heel anders uitzien. Stel dat een medewerker simpelweg zegt: “Bestel 50 stuks van artikel X bij onze voorkeursleverancier.” De AI begrijpt de opdracht, controleert de gegevens en maakt automatisch de bestelling aan in het ERP-systeem. De gebruiker hoeft het ERP-systeem niet eens meer te openen. Het ERP blijft bestaan als centrale bron van waarheid, maar de AI wordt de nieuwe gebruikersinterface.

De terugkeer van een oud vraagstuk

Deze ontwikkeling doet denken aan een discussie die al jarenlang speelt binnen de ERP-wereld: multiplexing. Bij multiplexing gebruiken veel medewerkers een tussenliggende applicatie, terwijl slechts een beperkt aantal verbindingen met het ERP-systeem actief is. ERP-leveranciers zagen dit vaak als een manier om licentiekosten te vermijden.

Nu ontstaat een vergelijkbare situatie:

• Honderden medewerkers communiceren met één AI-agent.
• Die AI-agent communiceert vervolgens met het ERP-systeem.
• Vanuit technisch perspectief lijkt dat sterk op multiplexing.

Het grote verschil? Bij AI is dit niet bedoeld om licenties te omzeilen. Het is simpelweg de meest logische architectuur voor moderne bedrijfsprocessen.

Wat betekent dit voor Microsoft Dynamics 365?

Microsoft investeert fors in Copilot en AI-agents. Daarbij wordt AI steeds vaker de centrale laag waarmee gebruikers werken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Het opvragen van verkoopcijfers via een natuurlijke vraag.
• Het aanmaken van offertes en orders via gesproken opdrachten.
• Het automatisch verwerken van facturen.
• Het genereren van managementrapportages.

In deze scenario’s voert AI de werkzaamheden uit namens medewerkers. Daarmee ontstaat een nieuwe uitdaging voor softwareleveranciers: Hoe moet software worden gelicentieerd wanneer AI het grootste deel van de interactie verzorgt?

Hoe zouden toekomstige licentiemodellen eruit kunnen zien?

De traditionele benadering van “één gebruiker, één licentie” sluit mogelijk minder goed aan bij een wereld waarin AI een groot deel van het werk uitvoert.

Mogelijke alternatieven zijn:

• Licenties per AI-agent
  Een organisatie betaalt voor het aantal actieve AI-agents dat namens gebruikers werkt.
• Verbruik gebaseerde licenties
  Kosten worden berekend op basis van het aantal transacties, acties of AI-verzoeken.
• Waarde gebaseerde modellen
  Licenties worden gekoppeld aan de gerealiseerde bedrijfswaarde of procesautomatisering.
• Hybride modellen
  Een combinatie van gebruikers-, AI- en verbruikslicenties.

Welke richting de markt uiteindelijk kiest, is nog niet duidelijk.

De echte vraag: wat is een gebruiker?

De discussie gaat uiteindelijk minder over technologie en meer over identiteit. Wanneer een medewerker een vraag stelt aan Copilot en Copilot haalt gegevens op uit Business Central:

• Is de medewerker de gebruiker?
• Is Copilot de gebruiker?
• Of zijn ze samen één gebruiker?

Dat zijn vragen waar softwareleveranciers de komende jaren antwoorden op moeten vinden.

Conclusie

AI verandert niet alleen hoe we werken met ERP-systemen, maar ook hoe we erover nadenken. Waar softwareleveranciers jarenlang probeerden multiplexing tegen te gaan, ontstaat nu een situatie waarin AI-agents de grootste “tussenlaag” ooit kunnen vormen tussen medewerkers en ERP-systemen.

De vraag verschuift daardoor van:  “Hoeveel gebruikers heeft u?” naar: “Wat verstaan we eigenlijk nog onder een gebruiker?”

Voor organisaties die werken met Microsoft Dynamics 365 Business Central en andere moderne ERP-oplossingen wordt dit een belangrijke ontwikkeling om te volgen. Niet alleen vanwege de technologie, maar ook vanwege de impact op licenties, kosten en de manier waarop medewerkers in de toekomst met bedrijfssoftware zullen werken.